Skip Navigation LinksAnaSayfa > Faliyetlerimiz > Erozyon > Önemli Projeler

EROZYON KONTROLU VE MERA ISLAHI DAİRESİ BAŞKANLIĞINCA YÜRÜTÜLMÜŞ VE YÜRÜTÜLMEKTE OLAN BÜYÜK PROJELER

 

1- Tokat Behzat Deresi Sel Önleme ve Erozyon Kontrolü Projesi

Orman teşkilatı, erozyon kontrolüne yönelik ilk projeli çalışmasına, 1955’te, Tokat İlinin sel ve taşkınlardan korunması amacıyla başlanmıştır. 1908’de köprülerle birlikte binden fazla ev ve dükkan yıkılmış, 500’ü asker olmak üzere 2000 kişi can vermiştir. Yine Tokat’ta ve aynı nedenlerle, 1949’da 22, 1951’de ise 17 vatandaşımız yaşamını yitirmiştir. Can ve mal kaybına yol açan bu felaketlerden sonra, 1955’de Tokat Behzat Deresi havzalarında erozyon kontrolu çalışması başlamış ve sonuçta sel felaketi tamamen önlenmiştir.

 

 

2- Ankara Yeşilkuşak Projesi

11 Eylül 1957 tarihinde Ankara-Hatip Çayının taşmasıyla 165 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Ankara Yeşil Kuşak Ağaçlandırmalarıyla Ankara’ya kullanma suyunu veren Eğmir ve Çubuk I Barajı emniyet altına alınmış sel ve taşkınlar önlenmiştir.

 

 

3- Senirkent ve Sütçüler Sel Önleme ve Erozyon Kontrolu Projesi

Isparta İli, Senirkent İlçesinde 13.7.1995 tarihinde meydana gelen sel ve toprak akmaları sırasında, ilçe merkezinde 74 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 46 kişi yaralanmış, 195 ev yıkılmış ve 125 bina hasar görmüştür.

1995 yılında başlayan Dünya Bankası destekli Toplu Konut İdaresi ve Genel Müdürlüğümüzün işbirliği ile yürütülen Senirkent Projesi 1999 yılı sonu itibariyle bitirilmiş ve 2602 ha. sahada erozyon kontrolu çalışması ve 490 ha. mera ıslah çalışması yapılmıştır.

Zaman zaman sel ve taşkın afetlerinin meydana geldiği Isparta İli Sütçüler İlçe merkezi ile yukarı havzalarının ağaçlandırılması ve erozyon kontrolu amaçlı olarak Dünya Bankasının finansörlüğünde, Genel Müdürlüğümüz ile Başbakanlık Toplu Konut İdaresinin işbirliği neticesinde 18.9.1997 yılında bir protokol imzalanmış ve bu protokolün doğrultusunda uygulama çalışmalarına başlanmış ve 1999 sonu itibariyle 600 ha. çalışma yapılarak Sütçüler Projesi tamamlanmıştır.

 

 Senirkent ve Sütçüler Sel Önleme ve Erozyon Kontrolu Projesi Resim-1Senirkent ve Sütçüler Sel Önleme ve Erozyon Kontrolu Projesi Resim-2

 

 

4- Sel ve Deprem Felaketi Acil Yardım Projesi (TEFER)

20-21 Mayıs 1998 tarihinde Batı Karadeniz Bölgesinde yaşanan sel felaketi hasarlarını gidermek amacıyla Dünya Bankasından sağlanan krediden 5050000 $ ile AGM’ce 1999-2000 ve 2001 yıllarında gerçekleştirilmek üzere toplam 10200 ha. sahada toprak muhafaza çalışması planlanmıştır.
.
TEFER kapsamında 2001 sonu itibariyle Bolu 1453 ha., Kastamonu 2462 ha., Zonguldak 460 ha. Karabük 4744 ha. ve Bartın 264 ha. olmak üzere toplam 9383 ha. erozyon kontrolu çalışması yapılmıştır.

 

 TEFER Projesi

 

 

5- 10 Milyar Meşe Tohumu Projesi

Orman Bakanlığı ve TEMA Vakfı işbirliği ile gerçekleştirilen “10 Milyar Meşe Tohumu Ekimi Projesi” ile ilgili olarak ilk protokol 17.06.1998 tarihinde 5 yıllık süre için imzalanmıştır. 2002 yılı sonunda süresi sona eren bu ana protokole ek olarak 17.09.1998 tarihinde ve 22.03.1999 tarihinde ayrı ayrı ek protokoller imzalanmıştır.

AGM tarafından 4302.2 ha. alanda meşe ekimi gerçekleştirmiş ve 862 milyar TL.si TEMA’dan 150 milyar TL.si Maliye Bakanlığı’ndan (AGM Fonuna transfer edilen paradan) olmak üzere toplam 1.012 milyar TL. harcanmıştır. OGM tarafından ise aynı protokol çerçevesinde toplam 5906.5 ha. uygulama yapılmış olup TEMA tarafından 443 milyar TL. finansman sağlanmıştır.

TEMA ile imzalanan protokol çerçevesinde Bakanlık olarak bugüne kadar toplam 10208.7 ha. uygulama yapılmış olup 1.305 milyar TL.si TEMA tarafından 150 Milyar TL.si Maliye Bakanlığı’ndan (AGM Fonuna transfer edilen paradan) olmak üzere toplam 1.455 milyar TL. harcanmıştır. Ayrıca Bakanlığımızca TEMA Vakfı adına bedeli karşılığında 260 ha. hatıra ormanı kurulmuştur. TEMA Vakfı, projesi Bakanlığımızca onaylanan hazine ve orman arazilerinde 898.3 hektar özel ağaçlandırma çalışması yapmıştır.

 

 10 Milyar Meşe Tohumu Projesi

 

 

6- Kahramanmaraş Yeşilkuşak Projesi

Kahramanmaraş ilinin kuzeyinde yer alan Ahırdağlarına 15 Nisan 1972 yılında yağan ve 50 dakika süren sağanak yağış sonrası Akdere taşmış, Sereli köyünde 19 ev yıkılmış, 5 insan hayatını kaybetmiş, 80 adet küçükbaş hayvan telef olmuştur. Yapılan erozyon amaçlı sınai tesisler ve ağaçlandırmalarla bugün şehre gelen rusubat akışı önlenmiştir. 
 

 Kahramanmaraş Yeşilkuşak Projesi

 

 

7- İzmir Karşıyaka Erozyon Kontrolu Projesi

 İzmir’de 4 Kasım 1995 günü başlayan şiddetli yağış nedeniyle meydana gelen taşkın sonucu; Karşıyaka, Çiğli ve Narlıdere İlçelerinde binlerce evi su basmış, yüzlerce ev yıkılmış ve toplam 62 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir.

İzmir Karşıyaka ve Bornova İlçelerinde toplam olarak 2546 ha. erozyon kontrolu çalışması yapılmıştır.

İzmir Karşıyaka Erozyon Kontrolü Projesi Resim-1İzmir Karşıyaka Erozyon Kontrolü Projesi Resim-2

 

 

 

8- Adana Çakıt Çayı Projesi

1980 yılı ilkbaharında Seyhan nehrinin bir kolu olan ve Seyhan baraj gölüne dökülen Çakıt Çayı taşmış E-5 karayolunu ve demiryolunu tahrip etmiş. Adana ilini ise tehdit eder konuma gelmiştir. 1982 yılında Niğde Bor ve Ulukışla ile Adana Pozantı İlçeleriyle 39 köyü içine alan Çakıt Çayı Erozyon Kontrol Projesi 1982 yılında uygulamaya başlanmıştır.

Proje ile 16052 ha. erozyon kontrolu, 3270 ha. ağaçlandırma, 5800 ha. mera ıslahı ve 6200 ha. otlandırma çalışması yapılmıştır. Proje kapsamında yöre insanına dünya gıda programı çerçevesinde gıda ve gübre yardımı yapılmıştır.

 

 Adana Çakıtçayı Projesi Resim-1Adana Çakıtçayı Projesi Resim-2

9- İshakpaşa Erozyon ve Sel Kontrolü Uygulama Projesi

2009 yılının Ağustos ve Eylül aylarında  Ağrı Doğubeyazıt ilçesi İshakpaşa Sarayı çevresinde meydana gelen sel ve taşkınlar neticesinde can kaybı yaşanmıştır ve çok sayıda büyük ve küçükbaş hayvan telef olmuştur. Havzada yapılan inceleme ve tespitlere göre 1960 yılından beri defalarca tekrarlanan sel, taşkın ve rusubat can kayıplarına, hayvan sürülerinin mahvına, ulaşım ağlarının zarar görmesine ve ziraat arazilerinin rusubatla örtülmesine sebep olmuştur. İshakpaşa Sarayına, kaleye ve çevredeki anıt binalara giden yollar sellerle tahrip olmuştur.

 

Söz konusu zararların bir kez daha yaşanmaması için 23.10.2009 tarihinde bu projeye başlanmıştır ve halen çalışmalar devam etmektedir. Proje kapsamında 1453 ha. lık alanda dere ıslahı ve ağaçlandırma çalışmaları gerçekleştirilecektir.

 

İshakpaşa Erozyon ve Sel Kontrolü Uygulama Projesi (Ağrı-Doğubeyazıt)

 

 

 

10-Uzungöl Beldesi Çığ Önleme ve Erozyon Kontrolü Projesi

 

Ülkemizin sayılı Turizm yerlerinden olan Trabzon İli Çaykara İlçesi Uzungöl beldesi; artan turist sayısının beraberinde getirdiği artan ihtiyaçların karşılanabilmesi aşamasında gelişimini doğal yapısını bozulmadan hızlandırması gerekmektedir. Uzungöl beldesinde son yıllarda yapılan ulaşım yolu ağı ve yapılaşma sonucu ortaya çıkan zorunlu değişimlerin olumsuz sonuçlarını ortadan kaldırmak amacıyla Genel Müdürlüğümüz tarafından 2009 yılında bu projeye başlanmıştır, proje halen devam etmektedir.


Proje kapsamında yapılacak uygulamalar sonucu hem doğal dengenin bozulmasına etken olabilecek olumsuz etkenlerin ortadan kalkması sağlanacak hem de bu doğrultuda Genel Müdürlüğümüz üzerine düşen kurumsal sorumluluğu yerine getirmiş olacaktır.


Proje ile 15,50 hektarlık alanda erozyon kontrolü çalışması yapılacaktır. Bu kapsamda, toprağın bulunduğu yerde muhafaza edilmesi ve erozyonun önlenmesi için, yamaç ıslahı, endüstriyer ağaçlandırmalar, sınai ve kültürel tesisler ve sanat yapıları inşa edilecektir.


Bölgede ağır kış şartları nedeniyle ulaşım yol ağlarının temizlenmesi aşamasında mevcut yol şevlerinden malzeme kaymaları meydana gelmektedir. Projede bu tür malzeme kaymalarının engellenmesi ve olması muhtemel çığların önlenmesi amaçlanmıştır.


Projede planlanan gerek ağaçlandırma ve gerekse sinai tesislerin yapımı sonucu Uzungölün potansiyel turizm alanı olarak kalmasına katkı sağlanacaktır. Yapılacak tesisler koruma amaclı , doğal dengeyi bozmayan vasıfta olması nedenleriyle ileriye dönük yapılanmada olumlu etki yaratacaktır.

 

 Uzungöl Beldesi Çığ Önleme ve Erozyon Kontrolü Projesi

 

Uzungöl Beldesi Çığ Önleme ve Erozyon Kontrolü Projesi

 

Uzungöl Beldesi Çığ Önleme ve Erozyon Kontrolü Projesi

 

 

 

11- Kumul Tespit Çalışmaları

Toplam 8333 km. uzunluğundaki sahil şeridimizde, 46.583 hektar alanda bulunan kumullar; kendine özgü flora ve faunasıyla yurdumuz eko-sisteminin önemli bir bölümünü oluşturur.

Türkiye, Avrupa'nın en fazla kumula sahip ülkesidir. Ülkemizin % 0.6’sı kumullarla kaplı olup en fazla kumul 21.611 ha. ile Akdeniz Bölgesi’nde bulunmaktadır.

Kumullar, antropojen etkilerle kolaylıkla harekete geçerek çevrelerine büyük zararlar verirler.
Kumul vejetasyonunun tahrip edilmesi, yanlış arazi kullanımı ve aşırı otlatma, kumul erozyonunun hızlanmasına ve kumul özelliğinin bozulmasına neden olmaktadır.

Kumulların stabilize edilmeleri ve eko-sistem dengelerinin yeniden tesis edilmesi, mühendislik önlemleriyle mümkün olabilmektedir.

Genel Müdürlük olarak toplam 10657 ha. sahada kumul çalışmaları bitirilmiştir. Bu sahaların özellikleri ve yerleri kısaca aşağıda belirtilmiştir.


Adana-Akyatan Kumulları: Seyhan ve Ceyhan Nehirleri deltaları ve Tarsus Irmağı ağzı sahil rejyonunda yer alır. Çalışmalar sonucunda, 1732 ha. alan kumun etkisinden arındırılarak verimli alanlara dönüştürülmüştür.

Ortakumluk Kumulu: Akyatan Kumul silsilesinin batı kısmını oluşturan bu kumulun Tarsus Irmağı ağzı çevresinde 1847 hektarlık sahasında Turan Emeksiz Okaliptüs Ormanı tesis edilmiştir. Bu kumul bugün verimli bir orman haline getirilmiştir. Tarsus-T. Emeksiz projesi uygulanmıştır.

Side-Sorkun, Serik Kumul Serisi: Bu kumul serisi Manavgat Irmağı ağzından başlayıp Side’ye doğru uzanır. Side’den sonra Serik’e doğru sahil boyunca dar bir şerit halinde kumullar birbirini takip eder. 1448 hektarlık sahada çalışma bitirilmiştir.

Demre Kumulu: Demre sahil bölgesindeki bu kumul karakter ve zararlılık derecesi bakımından önemli bir kumuldur. Bu bölgede Kaş-Patara Projesi uygulanmıştır. Proje ile 340 hektar saha kumun etkisinden kurtarılmıştır.

Kalkan-Fethiye Kumulu: Eşen Çayı ağzında oluşmuş büyük bir kumul olup Eşen Çayı’nın akış yönüne göre solda Kalkan(Ovagelemiş), sağda Fethiye(Kumluova) Kumulu bulunmaktadır. Bu bölgede 1350 hektarlık Fethiye Kumluova ve 1100 hektarlık Kaş-Ovagelemiş Projesi uygulanmış, sahil kumullarının tespiti ve kumul hareketlerinin önlenmesine yönelik çalışmalar yapılmıştır.

 

 

Kumluova Kumul Tespiti ve Erozyon Kontrolü Projesi:

 

 Bu proje, 2005-2010 yılları arasında uygulanmıştır. Proje kapsamında kumul tespiti için karelej çalışmaları yapılmış, yapılan karelaj arasına fidan dikim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Karelaj yapımının hemen ardından yapılan fidan dikiminde kumun çok hareketli olduğu alanlarda kargı çeliği kullanılmış ve çok başarılı olunmuştur. Dikilen fidan türleri, Kıbrıs Akasyası ağırlıklı olmak üzere, ılgın,zakkum,yalancı akasya, okaliptüs ve iğdedir.Hem bitkiler ve hem de diğer canlılar için hem kumul hareketini durdurmak ve kumulun durdurulduğu yerde doğal yaşam ortamını sağlamak için küçük alanlarda ayçiçeği,böğürtlen,sakız vb. türlerde denenmiştir.Kıbrıs akasyasının başarılı olduğu sahalarda fıstık çamı dikimi yapılmıştır. Proje kapsamındaki tesis çalışmaları tamamlanmış olup bakım amaçlı çalışmalar devam etmektedir.

 

Kumluova Kumul Tespiti ve Erozyon Kontrolü Projesi

 

Kumluova Kumul Tespiti ve Erozyon Kontrolü Projesi 

 

 

 

Terkos-Ağaçlı-Kilyos-Şile Kumul Serisi:

 

Karadeniz Bölgesi’ndeki en geniş kumul sahası olup, İstanbul’un su ihtiyacını sağlayan Terkos Gölü’nü doldurduğundan önem taşımaktadır. 1961-1988 yılları arasında uygulanan İstanbul-Çatalca Terkos Durusu Kumulu Projesi kapsamında 2102 hektarlık alanda kumul tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda sahaya, Çınar, Akasya, Selvi, Sahil Çamı, Karaçam, Kızılçam ve Fıstık Çamı dikilmiştir.

 

Terkos-Ağaçlı

 

Terkos-Ağaçlı

 

Terkos-Ağaçlı

 

 

Sinop Kumulu: Bektaşağa Bölgesi’ni istila eden bu kumulda, 151 hektarlık Sinop-Sarıkum Projesi uygulanmıştır.

 

 

Beyoba-Sazoba Erozyon Kontrolu Çalışması:

 

1988-1989 yıllarında Manisa ili içerisinde bulunan Tiyenli, Değnekler Köyleri ve Kumkuyucak Kasabası arasında kalan 297 hektarlık alanda ve 1996 yılında Manisa ili Akhisar ilçesine bağlı Beyoba, Sazoba köylerinin güneyinden geçen Kuruçayır yatağı boyunca tarım alanlarını tehdit eden kumul hareketine karşı 145 hektar sahada rüzgar erozyonu tedbirleri alınmıştır.

 

Proje kapsamında sahaya 196 bin fıstıkçamı, 34 bin yalancı akasya, 10 bin Okaliptus, 5 bin badem ve 4 bin 500 adet de Kıbrıs akasyası fidanı dikildi.

 

Manisa- Beyoba/ Sazoba Kumul Hareketini Önleme Çalışmaları