1-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMANIN
TANIMI
Kamu Kurum ve Kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından
orman sınırları içindeki açıklıklarla bozuk orman alanlarında,
Hazine arazilerinde, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyet
ve tasarrufu altındaki alanlarda asli ve tali orman ürünü
veren bitki türleri ile yapılan ağaçlandırmaya özel ağaçlandırma
diyoruz.
2-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMANIN AMACI
Kamu Kurum ve Kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından
orman sahası içindeki açıklıklarla bozuk orman alanlarında,
Hazine arazilerinde, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyet
ve tasarrufundaki alanlarda orman sahasını ve ağaç servetini
çoğaltmak, toprak, su ve bitki arasındaki bozulan dengeyi
kurmak, çevre değerlerini geliştirmektir.
3-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMANIN YASAL DAYANAĞI
6831 Sayılı Orman Kanununun 57, 63’üncü maddeleri ile bu
maddelere dayanılarak çıkarılan 09.10.2003 gün ve 25254
Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Ağaçlandırma
Yönetmeliği” ve 07.07.2004 gün ve 25515 Sayılı Resmi Gazetede
yayımlanarak yürürlüğe giren “Ağaçlandırma Yönetmeliğinin
Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”
ayrıca 03.09.2005 gün ve 25925 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve
Erozyon Kontrolu Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslar” dır.
4-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMANIN GELİŞİMİ
Yurdumuzda özel ağaçlandırma çalışmaları, 1986 yılında başlayarak
mevzuatta yapılan iyileştirmeler sonucu artarak devam etmiştir.1986
yılında 1 adet proje ve 1390 dekar özel ağaçlandırma yapılmışken
31.12.2006 tarihi itibari ile Devlet Ormanlarında, Hazine
ve Sahipli arazilerde gerçek ve tüzel kişiler tarafından
yapılan özel ağaçlandırma toplam proje sayısı 1751, saha
toplamı ise 58800 hektara ulaşmıştır.
5-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMAYA KONU EDİLEBİLEN VE EDİLEMEYEN
SAHALAR
5.1 – Özel Ağaçlandırma Çalışmaları;
a) Bozuk orman alanları ile orman toprağı (OT) sahalarında,
b) Hazine arazileri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki
arazilerde,
c) Gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyet ve tasarrufu altındaki
alanlarda,
yapılabilir.
5.2- Özel Ağaçlandırmaya Konu Edilemeyen Yerler:
a) İlan edilen turizm alan ve bölgeleri,
b) Doğal veya tarihi sit alanları,
c) Deniz kıyı kenar çizgisine 2000 metre, tabii göl kıyı
kenar çizgisine 500 metreden az mesafede bulunan alanlar,
d) Verimli orman niteliği kazanmış alanlar,
e) Teknik açıdan ağaçlandırmaya uygun olmayan sahalar,
f) Toprak muhafaza karakteri taşıyan muhafaza ormanları,
g) Milli Park alanları,
h) Ulaşım imkanı olmayan alanlar,
ı) Mülkiyet belgesinde mera olarak belirtilen sahalar,
i) OGM tarafından maden arama ve işletme için muvahakatname verilen sahalar,
j) Başka kişi ve kuruluşlara tahsisli olan sahalar,
k) 2/B uygulaması ile orman dışına çıkarılan yerler,
h) Çaplı tapu vesikası olmayan ve zilyetliği mahkeme kararına
dayanmayan yerler,
6-) SAHA BÜYÜKLÜKLERİ
Özel Ağaçlandırmaya konu
sahanın;
a-Ormanlık alanlarda en az 30 dekar,
b-Hazine Arazilerinde en az 20 dekar,
c-Sahipli arazilerde en az 5 dekar,
büyüklüğünde olması gerekmektedir.
Özel Ağaçlandırmaya 1 defada en fazla 3000 dekar saha için
izin verilmektedir.
Odun hammaddesi işleyerek faaliyetini sürdüren kuruluşların
kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapacakları özel
ağaçlandırmalarda, maden sahalarında ve Devlet ormanlarında
fiilen fındık ve çay bahçesi olarak kullanılan yerlerde
alt ve üst sınır aranmaz.
7 -) ÖZEL AĞAÇLANDIRMA
BAŞVURUSU
a) Devlet ormanlarında;
Gerçek ve tüzel kişiler, özel ağaçlandırma yapmak istedikleri
ormanlık alanın koordinatlarını belirten kroki ile birlikte
ili, ilçesi, köyü, ve mevkiini belirten dilekçeyi Çevre
ve Orman Bakanlığının merkez veya taşra birimlerine başvurabilir.
b) Hazine arazilerinde;
Özel ağaçlandırma yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler
sahanın koordinatlı haritası ile birlikte söz konusu sahanın
yer ve mevkiini belirten dilekçe ile birlikte illerde valiliklere,
ilçelerde Kaymakamlıklara müracaat edebilirler. Milli Emlak
Genel Müdürlüğünce müracaat uygun görülerek 3 veya 4 ay süreli
“ön izin” verilmesi durumunda ön izin yazısı ile birlikte
ilgili gerçek ve tüzel kişi orman idaresine başvurur.
c) Sahipli arazilerde;
Gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak özel ağaçlandırmalarda,
arazi müracaatçıya ait ise sahanın çaplı krokisi, tapu senedi
ve dilekçe ile birlikte en yakın orman idaresine, eğer özel
ağaçlandırmaya konu saha başka bir şahsa ait ise sahanın
koordinatlı krokisi, dilekçe ve kira kontratı (ağacın idare
müddeti kadar süreli) ile birlikte en yakın orman idaresine
başvurulur.
8-) PROJELENDİRME
100 dekar dan büyük sahalar için Köy Tüzel Kişiliklerinin
uygulama projeleri Bakanlığımız taşra teşkilatınca, diğer
gerçek ve tüzel kişilerin uygulama projeleri ise Orman Mühendisleri
Odasından alınan Serbest Müşavirlik Mühendislik belgesi
bulunan serbest orman mühendislerince düzenlenir.
Sahanın 100 dekardan küçük olması durumunda uygulama projesine
gerek olmayıp Bakanlıkça düzenlenen ön etüt raporu yeterlidir.
Uygulama projesi tanzim süresi 3 aydır.
Uygulama projeleri İl Çevre ve Orman Müdürlükleri tarafından onaylanır.
Onaylı projeler saha tahsisi için ormanlık alanlarda Çevre ve Orman
Bakanlığına, hazine arazilerinde ise Maliye Bakanlığına
iletilir.
Çevre ve Orman Bakanlığınca saha tahsisleri idare müddeti
süresince ücretsiz olarak tahsis edilir.
Hazine arazileri ise yine idare müddeti süresince Maliye
Bakanlığı tarafından ilgiliye kiraya verilir.
9-) ORMANLIK ALANLARDA İZİN ÖNCELİĞİ
Ağaçlandırma izni verilecek sahalar için müraacat ve askı ilanı süresi içerisinde birden fazla talep
olması halinde öncelik sırasına göre ;
Köy ve Belde Köy Tüzel Kişiliklerine,
Orman Köylerini Kalkındırma Kooperatiflerine,
O yer nüfusuna kayıtlı ve orada ikamet eden kişilere,
Odunu hammadde olarak kullanan en yakın sanayi kuruluşuna,
Diğer Tüzel Kişilere,
izin verilir.
10-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMA ÇALIŞMALARINDA KULLANILABİLECEK
TÜRLER
10.1- Devlet Ormanlarında;
Kavak, sedir, çam, göknar, kayın, okaliptüs, kızılağaç,
meşe, akasya v.b türler ile gelir getirici türlerden olan
ceviz, kestane, antepfıstığı, menengiç, sakız, mahlep, hünnap
ve harnup türleri.
Asli türün altında alt tür
olarak;
Kapari, biberiye, kekik v.b. tıbbi, aromatik ve soğanlı
yumrulu bitkilerin yetiştirilmesine izin verilir.
10.2- Hazine ve Sahipli Arazilerde;
Orman sayılan yerlerde kullanılan bütün türlere ek olarak
zeytin ile alt tür olarak tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu
bitkilerin yanında tarım ürünleri yetiştirilmesine izin
verilir.
11-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMA SAHALARINDA YAPILAŞMA
a-Ormanlık alanlardaki özel
ağaçlandırmalarda yapılaşmaya izin verilmez. Ancak bakım
ve koruma amaçlı taşınabilir konteynır ve karavan konulmasına
izin verilir.
b-Hazine arazilerinde tesis
edilen alanının % 0,1 (binde biri), Sahipli arazilerde de
% 6’sı kadar alanda koruma ve bakım amaçlı bina yapılabilir.
12-) ELDE EDİLECEK
ÜRÜNÜN DEĞERLENDİRİLMESİ
Özel ağaçlandırma sahaları işletme planına göre işletilir.
Tesis edilen ormanlardan proje süresi sonuna kadar elde
edilecek her türlü ceviz, zeytin, kestane gibi meyveler
ile kesim çağında elde edilecek tüm ürünler talep sahibi
tarafından hiçbir izne tabii olmadan istenildiği gibi değerlendirilir.
13-) AĞAÇLANDIRMA SAHALARININ TABİ OLACAĞI HÜKÜMLER
Özel ağaçlandırma yolu ile tesis edilen ormanlar 6831 sayılı
orman kanunu hükümlerine tabidir. Bu sahalarda ilgili suçlar
orman kanunu hükümlerine göre işlem görür. Tesis sahibinin
bu ormanlarda izinsiz yapacağı her işlem hakkında 6831 sayılı
yasa gereği işlem yapılır.
14-) ÖZEL AĞAÇLANDIRMA
SAHALARINDA DEVİR
Arazi hazırlığı ve dikim çalışmaları tamamlanan sahaların
izin irtifak hakları üçüncü şahıslara veya ortaklar arasında
birbirlerine devredilebilir.
15-) ÖZEL FİDANLIKLAR
a- Hazine arazilerinde ve
sahipli arazilerde özel fidanlık kurulabilir.
b- Hazine arazilerinde özel fidanlık kurmak isteyenler İllerde
Valiliklere, İlçelerde Kaymakamlıklara başvururlar.
c- Özel fidanlıklara konu olacak sahanın en az 10 dekar
olması gerekir.
d- Özel fidanlıklar, serbest orman mühendisi tarafından
tanzim edilen özel fidanlık kuruluş raporuna dayanılarak
tesis edilir.
e- Kredi talebi halinde; uygulama projesi gideri kadar düşük
faizli kredi verilebilir.
f- Özel fidanlıklarda çıplak köklü, tüplü, çok yaşlı, boylu,
formlu fidanlar ve süs bitkileri yetiştirilebilir. Fidanlıklarda
yetiştirilen fidanların %70’ inin orman ağaç ve ağaççık
fidanı olması zorunludur.
16-) HİBE VE KREDİLENDİRME
Özel ağaçlandırma yapmak isteyen;
a- Köy tüzel kişiliklerine hibe verilmektedir.
b- Diğer gerçek ve tüzel
kişilere,
c- Belediyelere,
d- Tarımsal kalkınma kooperatiflerine,
e- Köylere hizmet götürme birliklerine,
f- Şirketlere,
g- vakıflara,
h- derneklere,
kredi tahsisi yapılmaktadır.
17- KREDİ VERİLEN
İŞ GRUPLARI
Özel ağaçlandırma kapsamında
projede belirtilen;
a- arazi hazırlığı,
b- ekim veya dikim,
c- fidan veya tohum bedeli (aşı kalemi),
d- ahşap ihata kazığı ve dikenli tel,
e- üç yıllık bakım,
tutarı kadar hibe yada kredi verilir.
Fidanlıklarda ise ödeneklerin imkan verdiği ölçüde proje
bedeli kadar kredi verilebilir.
18- TAHSİS EDİLEN
KREDİ KARŞILIĞI BORÇLANMA
a- Hibe yapılan köy tüzel
kişilerinden saha tahsisleri yada projelerinin iptal edilmesi
durumunda aldıkları hibeyi yasal faizi ile birlikte geri
ödeyeceklerine dair taahhütname alınır. Taahhütname için
noter onayına gerek yoktur.
b- Kredi tahsis edilen tarımsal kalkınma kooperatifleri,
köye hizmet götürme birlikleri ile belediyeler adlarına
düzenlenecek noter onaylı borç senedi veya gayrimenkul ipoteği,
c- Diğer gerçek ve tüzel kişiler ise iki muteber müşterek
müteselsil kefil tarafından imzalanacak noter onaylı borç
senedi veya gayrimenkul ipoteği,
karşılığında borçlandırılır.
Kefiller, Ticaret Odasına
veya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı olmalıdır.
Kredi tahsisi yapıldığının ilgilisine tebliğinden itibaren
en geç 30 gün içinde borç senedinin veya gayrimenkul ipoteğinin
idareye verilmesi zorunludur.
19- KREDİ FAİZ ORANLARI
a- Asli orman ürünü veren
ağaç ve ağaççıklar ile yapılacak özel ağaçlandırmalara verilen
krediler faizsizdir.
b- Hızlı gelişen türler ile odun dışı orman ürünü veren
Ceviz, Kestane, Antepfıstığı, Zeytin, Mahlep ve Harnup türleriyle
yapılacak ağaçlandırmalar için verilecek kredi ile özel
fidanlık, özel imar-ihya, özel enerji ormanı çalışmaları
için verilen krediye faiz uygulanmaktadır.
Faiz, Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankasının küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına
giren üreticilere uyguladığı kredi faizinin yedide biri
oranındadır.
20- KREDİNİN GERİ
DÖNÜŞ ZAMANI
a- Asli orman ürünü veren
ağaç ve ağaççıklar ile yapılacak ağaçlandırmalar için verilen
kredi, otuzuncu yılın Ekim ayında bir defada geri alınır.
b- Hızlı gelişen türler ile odun dışı orman ürünü veren
türler için verilen kredi ile özel fidanlık, özel imar-ihya,
özel enerji ormanı çalışmaları için verilen kredi on beşinci
yılın Ekim ayında faizi ile birlikte bir defada geri alınır.